00 – Introductie (De Suggestie van Ruimte)

Gratis voorbeeld

Ruimte in schilderkunst is illusie. Schilderen is immers niet meer dan het aanbrengen van verf op een plat vlak. Toch is het mogelijk om op dat platte vlak ruimte te suggereren en wel op twee manieren: door plastiek en door perspectief.

Het Gentse altaar door Jan van Eyck

De luiken van het Gentse altaar door Van Eyck brengen drie varianten helder in beeld:

  • het raamwerk waarin de schilderingen zijn vervat, oogt tweedimensionaal;
  • de figuren (en vooral die met de witte gewaden) lijken driedimensionaal: ruimtelijk en plastisch;
  • achter in een weidse  zaal zien we een raam met een uitzicht op een onbegrenste verte.

    Het lijkt allemaal heel ruimtelijk op het raamwerk na maar de werkelijkheid is precies omgekeerd: de lijsten zijn namelijk het enige onderdeel dat echt driedimensionaal is, al het overige is verf op een plat vlak. Alle ruimte is hier schijn.
    Deze leergang gaat in op een aantal vuistregels waarmee zowel plastiek (de bolling van vormen) als perspectief (de suggestie van afstand en diepte) kunnen worden gesuggereerd.
Matthijs Röling & Arnout van Albada

Het suggereren van bollingen, bij mensen, dieren, voorwerpen, maar ook bomen, bergen, enz. komt neer op de tegenstelling van licht en schaduw.

Meindert Hobbema, Laantje

Het suggereren van diepte kan op twee manieren (die vaak tegelijk worden toegepast)
De ene werkwijze is optisch en berust op het gebruik van contrasten, van detailleringen versus vervagingen, het benutten van warme en koele kleuren, enz. Dit optisch of atmosferisch perspectief wordt vooral bij landschappen toegepast.

Elizabeth Jerome


De andere werkwijze is geometrisch, het lineair perspectief komt er op neer dat evenwijdige lijnen samenkomen op één punt op de horizon (en nog meer van die regels). Deze kennis is nodig bij het weergeven van vrijwel alles wat door mensenhanden is gemaakt: van wegen tot gebouwen tot meubels tot stillevens.

Sangiovese 2

Ook bij het schilderen van mensen is kennis van perspectief van belang, zeker bij het verkort.
Wanneer je naar foto of een projectie van een foto schildert krijg je al snel grote perspectivische vertekeningen, die ontstaan omdat een camera het invallend licht anders opvangt dan het oog.
Dergelijke vertekeningen (alles veel te groot op de voorgrond en veel te klein in de verte) doen zich niet voor bij het tekenen en schilderen naar waarneming.

Jenny Saville ……………………………………………………………..Lucian Freud

En in veel gevallen worden alle drie de vormen van suggestie tegelijk in één beeltenis toegepast.
Zoals door Jan van Eyck (zie boven).

Toelatingstest

Beeldende kunst kan vrijblijvend en voor het eigen plezier worden beoefend, maar het doel van dit programma reikt verder.
Hier wordt ingezet op een ontwikkeling op (semi)professioneel niveau: hetzij om er je beroep van te maken, hetzij om op dat niveau te kunnen werken.
Om na te gaan of dit programma wel nuttig voor je is vragen we om als toetsing vooraf een opdracht uit te voeren.
Wanneer dat gunstige vooruitzichten biedt, dan heten we je van harte welkom.

Opdracht

Zet een aantal voorwerpen op je vensterbank en teken dat, samen met het uitzicht.
En stuur de afbeelding ervan op.

Inleverformulier

Voor het uploaden van deze opdracht Klik hier

Afhankelijk van de respons op deze opdracht kun je je inschrijven voor dit lesprogramma (zie: koop deze cursus)

    Terug naar:De Suggestie van Ruimte > De Suggestie van Ruimte
    X